Czym jest otyłość?
Otyłość to skomplikowana, wieloprzyczynowa choroba przewlekła. Przyczyn choroby jest wiele, a nieleczona nigdy nie ustąpi samoistnie. Jej leczenie jest długotrwałe, i wymaga połączenia różnych metod, dostosowanych indywidualnie dla każdego chorego. Do jej powstania przyczynia się wiele czynników tzw. środowiskowych (np. nieprawidłowe odżywianie, niska aktywność ruchowa), psychologicznych, genetycznych i hormonalnych. Przyczyn otyłości jest naprawdę wiele i są one zróżnicowane. U każdego chorego może być ich kilka, a nawet kilkanaście. Określenie czynnika/czynników, wywołujących otyłość to proces długi i wymaga u każdego pacjenta indywidualnej diagnostyki, a późniejsze efektywne leczenie spersonalizowanych metod i narzędzi. Co więcej, badania nad otyłością ujawniają wciąż nowe przyczyny, które mogą doprowadzić do powstania tej choroby.
Otyłość spowodowana jest najczęściej nadmiarem dostarczanej energii, w stosunku do jej zużycia, co skutkuje odkładaniem się tkanki tłuszczowej i rozwojem chorób współistniejących otyłości.
Istnieje kilka grup przyczyn rozwoju otyłości:
1. Czynniki środowiskowe
Złe spożywanie posiłków
- Nieprawidłowe odżywianie,
- jedzenie zbyt obfitych posiłków, nieregularnych,
- dojadanie pomiędzy posiłkami,
- zbyt późne spożycie ostatniego posiłki
- alkohol powoduje zwiększenie łaknienia
Zakup nieprawidłowych produktów
- Produkty dosładzane
- Wysoko przetworzone
- Kupowanie na zapas
- Produkty z tłuszczami złej jakości
Brak lub mała aktywność fizyczna
Aktywność fizyczna zwiększa zapotrzebowanie na energię. Zatem włączenie aktywności fizycznej powoduje spalenie nadmiarowych kcal. Jeżeli nie dostarczymy ich z posiłkami organizm zacznie pobierać je z odłożonej tkanki tłuszczowej. Należy pamiętać, że w przypadku nadwagi i otyłości należy wybierać aktywność fizyczną o umiarkowanym nasileniu (spacery, basen, siłownia), które będą bezpieczne.
Stres i jego zajadanie
2. Czynniki psychologiczne
- Zespół kompulsywnego objadania (przejadania)
- Jedzenie jako reakcja na stres
- Uzależnienie od jedzenia
3. Czynniki hormonalne
Istnieją zaburzenia hormonalne, które sprzyjają otyłości (np. nieleczona duża niedoczynność tarczycy, która spowalnia metabolizm, a także zespół Cushinga i zaburzenia gospodarki sterydowej). W takim przypadku należy wdrożyć odpowiednie leczenie.
4. Czynniki genetyczne
Pojawiają się pierwsze doniesienia odnośnie pojedynczych mutacji, które wywołują otyłość. W chwili obecnej genetyczne przyczyny otyłości należy jednak ocenić jako wątpliwe.
5. Leki powodujące zaburzenia łaknienia
Wykazano że niektóre leki przeciwdepresyjne obniżają poziom podstawowej przemiany materii, zwiększają apetyt oraz głód węglowodanowy.
Konsekwencją otyłości jest wiele chorób współistniejących które ZAWSZE prowadzą do skrócenia długości życia o ok 5-10 lat.
Choroby współistniejące i współzależne od otyłości to:
- insulinooporność,
- stany przedcukrzycowe, które mogą przejść w cukrzycę typu 2,
- niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby,
- zaburzenia lipidowe,
- nadciśnienie tętnicze,
- zaburzenia hormonalne,
- uszkodzenie funkcji nerek,
- nowotwory – zwłaszcza jelita grubego
- zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i stawów kolanowych,
- żylaki kończyn dolnych i żylna choroba zakrzepowo zatorowa,
- refluks żołądkowo-przełykowy,
- zaburzenia pracy płuc (zespół hipowentylacji),
- przepuklina rozworu przełykowego,
- zespół bezdechu sennego.